35 Eerste deken

Bescherming tegen vliegend ongedierte.

Neen, Lucy heeft niet niet om een deken gevraagd en heeft daarvoor ook geen enkele behoefte laten blijken.

Na een gezellige, drie jaar durende periode op de weide, in gezelschap van enkele kuddegenoten, vinden wij het moment aangebroken om onze Lucy voor te bereiden op het zadelmak maken.

Zij is zeker niet meer een wilde mustang, want ze loopt mooi mee aan het halster, kan gebonden staan en weet haar beentjes te geven aan de hoefsmid.

Juist, wij hebben in het africhten van dit paard dus toch reeds wat tijd gestoken, het opvoeden van een paard vangt namelijk reeds aan bij de geboorte.

Aangezien wij in onze omgeving gezegend zijn met een grote schare aan dazen en ander stekend en vliegend ongedierte, wordt het opleggen van een licht dekentje de eerste opgave in haar cultiveringsproces.

Iedereen vindt het normaal dat men een paard een deken kan opleggen, maar dat is niet zo vanzelfsprekend voor een groen paard.

Op veilig spelen.

Uit voorzorg hebben wij Lucy aan onze massieve muur vastgezet met een sterke ketting en een niet mooi, maar wel heel stevig lederen halster.

Voor de gewenning laten wij haar natuurlijk de nodige tijd ruiken aan het vers gewassen vliegen deken, zeker ook nagespoeld met voor ons welriekende wasverzachter.

Bij het op de schoft leggen van het deken krijgen wij natuurlijk de verwachtte vluchtreactie, voor dit onbekende en dus bedreigende blauwe ding, met koorden en ijzerklank van de sluitingen.

Aangezien vooruit of zijdeling wegstormen geen mogelijkheid is, wordt de logische reactie achteruit springen en dus met alle macht aan de belemmerende ketting trekken.

Ja, onze grove borstel met een lange steel, waarmee wij de stallen schoonvegen, staat reeds aan de achterkant gereed.

Aangename- & vervelende versterkingen.

Neen, Lucy krijgt geen rammel van de stijve borstel, maar we staan wel klaar om haar achteraan een vervelende versterking te geven op het moment dat ze naar achter springt. Het contact met de stijve prikkelende haren van de borstel zijn zeker geen aangename ervaring. Gedragingen die een vervelend vervolg krijgen worden door het paard niet meer of steeds minder frequent getoond.

Bij het lossen van de spanning op de ketting en het naar voor springen wordt Lucy uitbundig aangenaam versterkt. Door deze snoepjes zal het paard vanzelf de ongespannen toestand opzoeken, aangezien het zo zijn levensomstandigheden verbetert. Deze versterkingen worden steeds binnen de 3 à 4 seconden na de gedragsverandering gegeven, anders legt het paard geen verband meer tussen zijn gedrag en de beleefde ervaring.

Zodoende wordt er naast respect ook vertrouwen met het paard opgebouwd en dat zijn toch de fundamenten van een verdere africhting, onafhankelijk van de discipline waaraan we wensen deel te nemen.

Vluchten.

Door vast gebonden te staan leert het paard tevens dat vluchten geen directe optie is tijdens het omgaan met de mens. Ook tijdens het leiden en bereiden van het paard kunnen wij het niet op prijs stellen dat het paard een loopje met ons zou nemen.

Ook het voor het eerst vastmaken van de buik- en beenriemen is een hele karwei. Voor de veiligheid is het best met twee personen te zijn, zodat men niet met zijn hoofd onder het paarden lichaam dient te hangen bij het zoeken naar deze touwtjes. Ik neem aan dat je wel weet waarom dit best is, anders zullen de loshangende paardenbenen je dat wel kort en krachtig vertellen. Het is ook aan te raden dat het paard door de begeleider met een koord wordt vastgehouden, en zorg er voor dat je als begeleider niet in een hoek opgesloten geraakt. Een gedeeltelijk openstaande deur kan hiervoor toch wat soelaas brengen.

Gewenning.

Alvorens op de weide te mogen ronddartelen kan Lucy in haar bekende box en op zichzelf, kennis maken met het vreemde voorwerp op haar rug. Anders kan het nog gebeuren, dat weide afsluitingen geen belemmeringen vormen voor het paniekerige paard.

En neen, mijn foto is niet van de beste kwaliteit, maar bij het fotograferen van deze levensechte situatie doe je best het paard niet schrikken van het flash licht.

Zo, na deze eerste leerfase van onze jonge Lucy hebben wij terug meer appreciatie voor onze geroutineerde dressuurpaarden, dewelke niet meer opkijken naar een over hun rug geworpen deken.

34 Vertrouwen opbouwen

Obladi-Oblada

Onverwachte geboorte

Komen wij thuis na een nachtje uit met de kleinkinderen en in de vallende duisternis bemerken wij op de stofferige weide, het silhouet van een pas geboren veulen.

Zonder mijn weten was de naam Obladi-Oblada reeds vastgelegd door het vrouwke, maar over deze discriminatie gaat het hier niet.

Inprentingsfase

Toen de nog wankelende Obladi ons bemerkte laat zij een zacht gehinnik horen en komt ons dadelijk besnuffelen.

Duidelijk dat het veulen nog in zijn inprentingsfase zit en onbevangen op zoek is naar wie ze als mama of papa dient te beschouwen.

En wij krijgen nu éénmalig de kans aangeboden om als beschermer aangenomen te worden.

De inprentingsfase duurt namelijk maar een korte tijd, dus best daarvan gebruik maken om onze goede bedoelingen ten toon te spreiden.

En die eerste indrukken neemt zo’n hulpeloos veulen voor gans zijn leven mee.

In een wiebeldrafje loopt Obladi, naast ‘la mama’, mee naar de stal, ook de bescherming in de stal vinden is van groot belang.

Vertrouwen

Natuurlijk wordt er in de stal op een dieren manier met de nieuw geborene geknuffeld om het vertrouwen te optimaliseren, en daar slagen wij ook snel in.

Ook na de scheiding van een nachtje slapen is het vertrouwen nog volledig aanwezig.

Maar horen wij daar de auto van de dierenarts niet op ons erf aankomen, het jonge veulen dient toch beschermd te worden tegen alle mogelijke kwalen, en inentingen schijnen daar een verplicht onderdeel van te zijn.

Wantrouwen

De eerste benadering van de veearts met de spuit in de hand verloopt in alle vertrouwen, maar die naald in de hals breekt het door ons opgebouwde wankele vertrouwen.

Neen het veulen beseft niet dat die prik voor zijn welzijn belangrijk is, en beseft enkel dat er daar een boze mens staat die hem pijn doet.

Het in de mens opgebouwde vertrouwen wordt hierdoor in een oogwenk vernietigd.

En tot overmaat van ramp dient er de tweede dag ook nog bloed getrokken te worden voor één of andere analyse die mensen belangrijk vinden.

Na de vervelende ervaring van eerste dag heeft Obladi natuurlijk zijn reactie naar de mens aangepast, vluchten is de boodschap, proberen te ontsnappen aan het hem onterecht aangedane leed.

Maar na wat vluchtpogingen in de stal wordt het angstige veulen toch gevat, en het slaat tot 2 maal toe omver op de harde bodem, waarna het roerloos blijft liggen.

Neen, Obladi is hierdoor niet lichamelijk gewond geraakt, maar haar prille vertrouwen heeft natuurlijk wel een rake klap gekregen.

Obladi bevindt zich nu in een toestand van aangeleerde hulpeloosheid, blijft liggen, want vluchten helpt niet, doe mij maar zoveel kwaad als je wil, want ik kan er toch niets tegen doen.

Snel wordt die bedreigende naald in de hals gepland en klaar is Kees.

Wij vinden de dierenarts een nog steeds een aardige kerel, maar ons veulen deelt na twee slechte contacten onze gedachtegangen daarover zeker niet.

De gehele mensheid is slecht, gevaarlijk en doen je pijn, vindt Obladi.

Vertrouwen herstellen

En zo dienen wij terug het vertrouwen op te bouwen met ons veulen, want vertrouwen is de hoeksteen van onze verdere relatie met ons paard.

Emoties van een paard

Ukkepuk
Ukkepuk

Mag ik mijzelf even voorstellen Dré?

Ga jij nu ook al beginnen je mond te openen, Ukkepuk?

Ja, ja, ik ben Ukkepuk, een gelukkige Shetland pony die even lang als breed als hoog is. Ik ben de buur van de dagelijks trainende Frits, maar daar heb ik gelukkig niets mee te maken. Ik zie wel dat je daar spieren van krijgt, maar dat je daar ook veel moet voor zweten, en dat doe ik niet graag.

In mijn ganse leven heb ik nog maar twee keer een ruitertje op mijn rug gehad, en dat is meer dan genoeg geweest en dat is wetenschappelijk te onderbouwen.

Tijdens één van je recente presentaties, heb je toch verteld Dré, dat het gedrag van dieren bepaald wordt door 7 basis emoties, en dat is het geval voor alle diersoorten, dus ook voor jou en mij.

‘Zoeken’, dat doe ik ganse dagen, naar de lekkerste grassprietjes en koel drinkwater.

‘Woede’, daar kan ook van meespreken, probeer mijn muesli maar eens af te nemen.

‘Angst’, ja, ook daarmee kom ik iedere dag ook in contact, en dan ga ik lopen van de grote paarden die met mij in de wei lopen.

‘Lust’ gebruik ik ook hoor, soms ga ik in het schuilhok van de grote collega’s om bescherming te zoeken tegen de zon en het vliegende ongedierte.

Met ‘Zorg’ ben ik ook wel bezig, haal mij maar eens uit de kudde en ik voel mij niet meer veilig, en als je mij alleen in de stal zet, dan heb ik ook ‘Verdriet’, en ik zou dan willen ‘Spelen’ met mijn maatjes.

Als ik kan eten en drinken en je laat mij voor de rest gerust in de kudde, dan ben ik een heel gelukkig Shet.

Tja, dat is heel wat anders dan Frits zijn leven, en toch moet ik hem ook gelukkig houden Ukkepuk, of ik krijg veel verzet en weerstand in de training. Deze 7 basis emoties (Zoeken, Woede, Angst, Lust, Zorg, Verdriet en Spelen) bespeel ik natuurlijk ook bij Frits, want daardoor kan ik zijn gedragingen veranderen en hem aanzetten tot gedragingen die ikzelf bepaald heb. Hoe ik inspeel op deze emoties van Frits zal bepalen of ik een gezellig werkend paard creëer of ik er een stress vertonende marionetten van maak.

Alle levende wezens komen tot het leveren van prestaties enkel en alleen als er een spanning ontstaat rond de 7 basis emoties.

Natuurlijk zet ik spanning op Frits tijdens het trainen, want anders blijft hij gewoon op de wei staan, zoals jij Ukkepuk. Maar ik zorg er wel voor dat hij door een gedragsverandering (deze die ‘ik’ wens, haha) zelf deze spanning kan verminderen, dat noemt men dan ontspanning in de aanspanning. Zo ontwikkelt Frits zich als een gezellig meewerkend paard, ja, je mag dat Happy Athleet noemen.

Als ik de spanning verkeerd zou gebruiken, dan ziet Frits de bomen niet meer in het bos en zou hij een vervelend gestresseerd paard worden, hetwelk door zijn 7 onder spanning staande emoties, niet verwachte gedragingen zal vertonen of zal zich laten degraderen tot een marionetten gedrag. Gestresseerde paarden weten niet meer welk gedrag zij kunnen vertonen om aan de opgelegde spanning te ontkomen.

Spelen met spanning is dus een dood normale zaak tijdens het trainen en rijden met een paard.

Maar jij hebt maar weinig ervaring met door mij opgelegde spanning om je gedrag te veranderen, Ukkepuk. Eet maar lekker verder en speel met je maten, met de emoties ‘Genot’ en ‘Spelen’ kom jij al een heel stuk verder in het leven.

32 Fouten maken

André Geeroms – Frits

En wat ga je over deze foto schrijven Dré, mooie uitgestrekte draf zeker?

Stop er mee Frits, een paard kan niet liegen, daarvoor heb je te weinig ‘zelfbeheersing’ en ‘intellect’.

Als menselijk dier zou ik dat wel kunnen verkopen voor een mooie uitgestrekte draf in de bi-pedale ondersteuning. Maar je gaf hier spontaan je eerste pasje Spaanse stap onder het zadel, terwijl ik verzamelde stap vroeg.

Oei, heb dan heb ik een fout gemaakt Dré. Neen Frits, wij maken geen fouten, ik wil dat ontmoedigend woord niet meer horen hé. Het was een ‘afwijking’ op het ‘verwachte gedrag’.

Jij kan je gedrag wat aanpassen of ik mijn verwachtingen bijstellen, daarover gaan we samen nog eens in debat. Wat je mij met deze foto vertelt Frits is, dat een mooie uitgestrekte draf in je lijf zitten hebt en daar kunnen wij dus aan verder werken.

Zo dat noemt men dan ‘herkaderen’ van een gebeurtenis, een gebeurtenis in een andere context bekijken. Prettig de tonus te zien in al je spieren, ik smelt voor jou Frits.

31 Trens & stang

Jacqueline Schurkens – Fres
André Geeroms – Frits

De laatste tijd rijden wij meestal op trens en stang Frits, wat zijn jouw ervaringen daarrond?

Voor mij maakt dat niet veel uit Dré, zolang je maar met een loshangend stang teugeltje rijdt heb ik daar geen hinder van. Bij het aanleren van nieuwe oefeningen of bij het aannemen van de teugels durf je die stang toch wel eens aan te spannen, maar voor de rest hangt die stang er bij voor spek en bonen.

Zoals met sporen mogen rijden, een lange jas en buishoed mogen dragen, is ook met trens en stang toch wat een statussymbool in het ontwikkelingsproces van de ruiter.

Vele jonge combinaties verlangen daarom naar het moment om met stang en trens te rijden, maar trekken continue aan de dunnere stangteugel even hard als aan hun trensteugels. Het is afhankelijk van de hefboom verhoudingen, maar de mechanica leert ons dat een stang meestal 5 maal sterker inwerkt op de paardenmond dan het trensje. Ruiters die met 20kg (ja, en zelfs met meer gewicht) aan de trensteugel trekken veroorzaken met een trensje een belasting van 20 kg in de paardemond. Deze 20 kg op de stangteugel zetten betekent dus 100 kg in de paardenmond, en daar kan je als paard niet meer mee lachen.

Als je een stang nodig hebt betekent dit meestal dat er iets mis is met je rijkunst. Vele ruiters rijden met die twee teugels in hun handen zonder te weten hoe ze daar dienen mee om te gaan.

Het is belangrijk de trens- en stangteugel onafhankelijk van elkaar te kunnen gebruiken en enkel wanneer het nodig is. Daarom worden trens en stangteugel niet met dezelfde vingers vastgehouden.

Jaja Frits, ik weet het dat wij hier in huis niet allen dezelfde teugelvoering hebben, daar is niets mis mee en er zijn nog veel andere manieren met allemaal hun voor en nadelen. Terloops even vermelden dat een ruiterhand niet stil dient te staan alsof het in beton is vast gegoten, maar wel rustig en verend. Een goede communicatie met je paard start bij weten en voelen wat je met je polsen, handen en vingers doet.

30 Respect en vertrouwen

Bacardi

En denk je nu echt Dré, dat ik vertrouwen en respect heb voor jou?

Ik denk het wel Frits, en dit is ook wederkerig hoor.

Reeds toen we je aankochten had je vertrouwen en respect voor mensen, ik werd niet gebeten, je ging uit de weg voor mij en je ging niet op de loop met mij. ‘Vertrouwen’ en ‘respect’ schijnen mij de eerste en misschien de meest belangrijke punten te zijn in de africhting en maken deel uit van de dagelijkse omgang en training Frits.

Zonder respect wordt je geen gehoorzaam paard en zonder vertrouwen krijgen wij geen ontspannen relatie. Voor de dressuurzweep had je echt wantrouwen Frits, mogelijks is deze in je jonge hengst periode niet altijd consequent gebruikt? Gelukkig ga je bij het zien van de zweep op de loop en ga je niet over tot een gevecht.

Een onvoorwaardelijke gehoorzaamheid aan de ‘beenhulp’ en de ‘teugelhulp’ zijn de essentiële voorwaarden voor de verdere opbouw van een trainingsschema. Een been betekent ‘weglopen’, een teugeldruk ‘stoppen’. Weglopen heeft zeker wat te maken met respect en om te stoppen dien je toch wat vertrouwen te hebben, want een paard dat iets niet vertrouwt neem altijd de vlucht. Lijkt allemaal heel eenvoudig toch, of heb ik het mis?

Ik moet nog even toevoegen dat vertrouwen en respect worden verkregen door consequent gedrag van mijzelf en de anderen die met jou omgingen. Paarden die opgegroeid zijn in een kudde krijgen van het leidende dier reeds van bij de geboorte het begrip vertrouwen en respect mee. De beschadigde vachten van deze in vrijheid samenlevende paarden vertelt ons dat respect daar niet op een vriendelijke manier te stand komt, maar door bijten en slaan wordt verkregen. Nadat het respect is afgedwongen volgt het opbouwen van het vertrouwen. Als er gedaan wordt wat de leider vraagt mag men als kuddegenoot zeker zijn dat er niets vervelends gebeurt, het paard mag daarop dus ‘vertrouwen’.

Ook in de omgang tussen paard en ruiter is respect en vertrouwen van het allergrootste belang.

29 Spaanse stap

André Geeroms – Frits

En wat ben je nu weer van plan om mij aan te leren Dré, en waarom moet ik dat allemaal leren?

Als paard ben je heel knap en ook verstandig Frits, maar wat ik in gedachten heb, daar kan je met je beperkte paarden verstand niet bij.

Verleden week heb ik de de Engelse vertaling van ons boek” Als fluisteren niet helpt” nagelezen, en aan de hand van de daarin gebruikte termen zal ik aan mijn soortgenoten uitleggen wat wij aan het doen zijn.

-Conditioneren: Dat is wat wij met jou gaan doen Frits, je hoeft het niet echt te begrijpen. Geef maar gewoon een reactie op de prikkel die ik je geef, en ik ben al tevreden.

-Doel: Mijn doel is je de Spaanse stap aan te leren, dit is het aangeleerde gedrag gedrag dat ik uiteindelijk wens te bekomen.

-Doel achter het doel: Dat is mijn eigen zaak Frits, daar heb jij niks mee te maken. Ik heb zelfs meerdere doelen achter het doel, en ééntje ervan is dat ik op zoek ben naar meer actie in je voorknie. De andere doelen achter het doel hebben te maken met mijn eigen waarden, deze behoren tot mijn identiteit, ikzelf ken die ook, maar deze behoren tot mijn persoonlijke belevingswereld.

-Vervelende prikkel: Tikje van de zweep achteraan het voorbeen. Het tikje geven wij met een gedoseerde intensiteit zodat wij juist boven reactiedrempel zijn, anders krijgen wij geen respons van jou.

-Geconditioneerde respons: De respons die ik wens te bekomen is het door mij gekozen voorbeen actief naar voor brengen.

-Aangename versterking: Bij het vertonnen van de gewenste respons krijg je van mij een half suikerklontje en hoor je mijn lovende stem en dit allemaal binnen de drie seconden na het vertonen van het gewenste gedrag.

-Shaping: Door shaping veranderen ik mijn prikkel in een andere prikkel en varieer ook de intensiteit van deze prikkel. Bij aanvang doen we deze Spaanse stap in stilstand, nadien in stap en later kan dat ook in draf. Eerst aan de hand, dan bereden met de hulp van een derde, staande naast het paard, en uiteindelijk doen we dat bereden, wij alleen met ons twee. Ook de gegeven prikkel zullen wij dus moeten veranderen, want als ik op jouw rug zit kan ik je niet meer achteraan je voorbeen toucheren.

-Motiverende gedragstraining: Door je been vooruit te steken heb je je levensomstandigheden verbeterd Frits, juist, de vervelende versterking van het zweepje valt op dat moment weg en je krijgt één of meerdere aangename versterkingen, een snoepje, een streling, een aangenaam klinkend woord…

Alles wat we je aanleren Frits zijn geconditioneerde reflexen, oh, reflexen, dat begrijp je niet? Bij heel veel herhalen wordt een respons een reflex, het gaat dus als vanzelf. Maar dat wordt nu toch wat te zwaar voor jou.

28 Piaffe ter plaatse

André Geeroms – Frits

Ik begrijp het niet meer Dré, ik gaf je bij de aanvang een piaffe ter plaatse en met een diep ondergebrachte achterhand, je hebt dat veranderd door vooruit te piafferen en nu ga je mij weer ter plaatste brengen.

Geen paniek Frits, ik leg het je wel uit. Door vooruit te piafferen hebben wij je achterbenen minder onder je massa gekregen. Goed dat je zo meewerkte, maar je was wat over ijverig, en met zo een diep ondergebrachte achterhand gaat de beweging toch wat verloren.

Ik wens je draf beweging traag en verheven te krijgen en dus gaan we zoeken om je achterhand minder onder de massa te krijgen door wat voorwaarts te piafferen.

Om voorwaarts te piafferen dient je achterhand meer te stuwen en dus meer achteruit te plaatsen. Ik neem aan dat je al gemerkt hebt dat ik wat met de beugeltret aan het spelen ben. Juist, hierdoor zullen we je zweefmoment wat langer gaan aanhouden en met wat Spaanse stap erbij, gaan wij ook nog dat knietje wat hoger krijgen.

Neen, ik ga van jou geen Spanjaard maken Frits, je mag zeker jezelf blijven. Mooi toch hoe je voorbeentje nu mooi verticaal onder je massa staat.

27 The way you look at me

André Geeroms – Frits

Daar snap je zeker niet veel van Frits?

Toch wel Dré, ik heb ook zo mijn ervaringen hoor.

Als ik voor het binnen rijden rond de dressuur ring paradeer, dan heeft iedere “jury”, voor al mijn oefeningen nog een tien in zijn zak zitten voor ons. Bij het binnenrijden zoekt de jury steeds naar fouten om mijn score, steeds verminderend naar zijn gewenste niveau te brengen. Niks mis mee, maar wij komen dus steeds met minder punten uit de ring dan de verwachtingen waarmee wij er in gingen. En neen, achteruit boeren geeft meestal geen goed gevoel.

Gelukkig weten goede jury’s ook dat een positieve opmerking heel veel kan betekenen voor de motivatie van ieder ruiter, maar ik als paard heb je aan de positieve noot geen enkele boodschap, ook interesseert het mij geen jota hoe hoog of laag de score wel is. Als paard ben ik alleen geïnteresseerd om met zo weinig mogelijk inspanning de door jou opgelegde oefeningen uit te voeren.

Als goede “africhter” ben je bezig met ieder onderdeeltje van een nog aan te leren oefening bij te schaven. Duidelijk dat je voor deze oefeningen van de jury veel nullen zou krijgen, want je bent nog zoekende hoe de gevraagde oefeningen dienen uitgevoerd te worden. Als africhter kijk je meer naar de potentie Dré, naar de mogelijkheden die wij in ons zitten hebben, en droomt er van om die vele nullen, tienen te kunnen maken.

Juist Frits, bij ieder stukje dat je bijleert verhogen steeds mijn punten en dat maakt mij gelukkig. Ik kom dus meestal beter uit mijn trainingsring dan op het moment dat ik er in gegaan ben, en dat geeft dan toch een prettig gevoel? En voor de lol doen wij dat toch allemaal.

Als een niets van paarden kennende “toeschouwer” onze rijkunst een ballet vindt zal de kern van onze prestatie ook wel goed zijn, eenheid, elegantie, overgave, elasticiteit, …. Dat ziet iedereen en deze zijn niet door dwang te verkrijgen.

Op de bijgaande foto krijg je van de “jury” zeker één grote onvoldoende voor je wissel Frits, voor mij als “africhter” krijg je meerdere hoge scores voor de potentie die je op ieder detail laat zien. Mooi toch hoe je achterhand actief naar voor komt tijdens het aanzetten van deze galopwissel, en dat je achterhand te hoog van de grond komt, je wat door mijn teugel springt, ik uit mijn zadel vlieg, … zijn allemaal details die mij op dit moment van de africhting niet bezig houden.

Deze details bijwerken wordt onze opgave en genot voor de volgende maanden, maar de kern van een goede wissel is aanwezig en daar gaat het mij nu om. De “toeschouwer” geven wij maar de kans om te quoteren als onze africhting zijn eindpunt nadert. All depends on the observer (Einstein).

26 Gymnastiseren

André Geeroms – Frits

Als je deze foto publiceert Dré, dan gaan er wel veel opmerkingen komen omdat mijn nek niet het hoogste punt is.

Juist, dat je nek het hoogste punt dient te zijn staat wel degelijk in alle handleidingen en reglementen van de dressuursport beschreven.

Ik ben ook niet van plan om iets anders te beweren, maar er dient wel onderscheid gemaakt te worden tussen het rijden van een wedstrijd en het gymnasteren van ons paard tijdens onze dagelijkse training sessies.

En in ons achtertuinje waar wij aan het trainen zijn, daar gaan wij ons toch niets aantrekken van dat hoogste punt van de hals Frits. Hier moeten wij leren de halsinstelling te veranderen van diep naar hoog en omgekeerd, van voor naar achter je loodlijn, van vooruit piafferen naar ter plaatse, en alle mogelijke varianten, ……

Ik wil je niet in een keurslijf dwingen waar je niet meer uit kan, neen je mag geen marionet worden die altijd in een wedstrijdhouding loopt, Frits.

En als wij de foto nog eens goed bekijken is het toch prachtig om zien hoe we je bovenlijn op een elastische wijze aan het ontwikkelen zijn. Een voorbeeld van een paard dat zichzelf draagt, met een actieve achterhand en een los teugeltje.

Die mooie hals van jou en je algemene bespiering zijn er gekomen door het turnen van je lichaam en dat is toch wat wij ‘gymnastiseren’ noemen.